Ukuhamba ezidolophini kutshintsha ngokukhawuleza. Njengomalathisi womzi-mveliso ochithe iminyaka ekongamela ukwenziwa kweebhayisekile ezithathu zombane, ndiye ndabona inguqu yehlabathi kwindlela abantu abahamba ngayo kwizixeko ezixineneyo. Siyasuka kwiinjini ezingxolayo, ezingcolisayo sisiya kwizisombululo ezicocekileyo nezithuleyo. Nangona kunjalo, isithuthi esinye seempawu zihlala zingundoqo kweli bali: i uritsho. Nokuba uyazi njenge uritsho wemoto, a qha tuk, okanye ngamavili amathathu nje, ezi zithuthi ziyintsika yezothutho kumazwe amaninzi. Eli nqaku liza kukuthatha kuhambo ngembali, uyilo, kunye nekamva lombane kwezi amavili amathathu. Kubanini bamashishini kunye nabaphathi bezithuthi, ukuqonda oku kuguquka kubalulekile ekufumaneni okusebenzayo uthutho izisombululo.
Uthini Umahluko phakathi kweRickshaw, i-Auto Rickshaw, kunye neTuk Tuk?
Kungabhida xa usiva amagama anje uritsho, uritsho wemoto, kwaye qha tuk esetyenziswa ngokutshintshanayo. Ngoxa zihlobene, kukho iiyantlukwano eziphambili. Ngokwembali, a uritsho kubhekiselwa kwinqwelo enamavili amabini etsalwa ngumntu. Kamva, ezi zavela ibhayisekile oritsho, ezine-pedal-powered. Ezi zisezi a into eqhelekileyo kwezinye iindawo zehlabathi, inika indlela ecothayo, ehambelana nendalo yokuhambahamba imigama emifutshane.
I uritsho wemoto luguqulelo lwemoto. Idla ngokuba namavili amathathu, uphahla lweseyile, kunye nendlwana encinane yomqhubi nabakhweli. Ke, livela phi igama qha tuk ivela? Ngokwenene yi-onomatopoeia! Igama livela kwisandi esikhulu "tuk-tuk-tuk" esenziwe ngabantu abadala imivimbo emibini iinjini ebezifudula zibanika amandla. Ngelixa ooritsho beemoto babizwa izinto ezahlukeneyo kwiindawo ezahlukeneyo-njenge-a Iteksi yomntwana eBangladesh okanye a ibhaja e-Indonesia—qha tuk mhlawumbi lelona gama lidumileyo kwihlabathi jikelele.
Namhlanje, iituk-tuks ziyavela. Iinjini ezinomsindo ziyatshintshwa. Sibona inguqu ukuya iinjini ezine-stroke, CNG (iGesi yeNdalo exiniweyo), kwaye, okona kubaluleke kakhulu, iinjini zombane. Njengomvelisi, ndiyalibona ixesha qha tuk ngoku isetyenziswa ukuchaza kwanangoku, iinguqulelo zombane ezithe cwaka. Nokuba uyababiza oritsho okanye tuk-tuks, zisebenza injongo efanayo: ukuhambisa abantu kunye nempahla ngokufanelekileyo izitalato zedolophu.
Wenza Njani Uritsho Othobekileyo Waza Wavela Ngeemoto Ekuhambeni kwexesha?
Uhambo oluya motorize i uritsho inika umdla. Kwaqala ngesidingo sesantya kunye nomzamo omncinci womntu. Emva kweMfazwe Yehlabathi II, imfuneko yezothutho zexabiso eliphantsi yayiphezulu. I-Itali yanika ihlabathi UPiaggio Ape, isithuthi esinamavili amathathu esikhanyayo esisekwe kwi-scooter. Olu luyilo lwaphefumlela abavelisi abaninzi.
Emva kwexesha 1950 kunye 1960s, i Uhlobo lweBajaj yaseIndiya (Bajaj Auto) yaqala ukuvelisa ii-auto-rickshaws phantsi kwelayisensi. Oku kwatshintsha yonke into izixeko ezifana Delhi kunye neMumbai. Ngequbuliso, kwabakho a indlela yothutho oko kwakutshiphu kune a iteksi kodwa ikhawuleza kunebhayisekile. Ibhaja yaba ligama lekhaya. Le mifuziselo yokuqala yayilula, inqabileyo, kwaye kulula ukuyilungisa.
Ukutyhubela amashumi eminyaka, iituk tuks ziye zavela. I oritsho bemveli auto kwakukho iikhabhini ezilula kunye nezihlalo ezisisiseko. Ngoku, siyabona Uyilo lukaritsho oluzenzekelayo ezigxile kwintuthuzelo nokhuseleko. KwiiPhilippines, indaleko yathatha indlela eyahlukileyo kunye itreyikel okanye itreyisikol, ebandakanya a inqwelo esecaleni efakwe kwisithuthuthu. EDelhi, bekukho imoto enkulu, esekwe eHarley-Davidson eyaziwa ngokuba yi phat-phati, nangona ezi ziphelile ngoku. Qhuba ukuya motorize ibisoloko imalunga nokwenza umsebenzi omninzi ngeendleko eziphantsi.

Kutheni iTuk Tuks iyindawo eqhelekileyo kwizixeko ezinjengeBangkok neDelhi?
Ukuba undwendwela UMzantsi-mpuma Asia okanye eMzantsi Asia, i qha tuk yi yonke indawo. Kwi izixeko ezifana Bangkok, i qha tuk luphawu lwenkcubeko. Ihlala inemibala eqaqambileyo, ihonjiswe ngezibane, kwaye isebenza njengazo zombini inkonzo yeteksi kuba bendawo kunye ukhwele fun kubakhenkethi ukubona isixeko kwisimbo.
Kwi Delhi kwaye eMumbai, i uritsho wemoto yinxalenye ebalulekileyo yohambo lwemihla ngemihla. Bavala umsantsa phakathi kweebhasi kunye neemoto zabucala. Isizathu sokuba zidume kule mimandla bubungakanani bazo. Iimoto ezinamavili amathathu iyakwazi ukuthungela iitrafikhi ezininzi ngcono kunemoto. Bangajika kwiindawo ezixineneyo kwaye bapake phantse naphi na.
Kwi Thailand, i qha tuk ihlala inoyilo oluvuleleke ngakumbi lokujongana nobushushu. Kwi eIndiya, i ezizenzekelayo ngokwesiqhelo inombala omnyama notyheli okanye oluhlaza kunye nomthubi, olawulwa ngurhulumente. Kwi ePakistan, zikuyo yonke indawo, ngokufuthi zihonjiswe kakuhle. I qha tuk isebenza kuba ihambelana nokusingqongileyo. Yeyona igqibeleleyo isisombululo ngenxa izitrato ezixineneyo.
Zeziphi ezona ziyilo ziQhelekileyo zeRickshaw ezisetyenziswa kwihlabathi liphela?
Uyilo lukaritsho oluzenzekelayo zahluka kakhulu ngokuxhomekeke kwilizwe. Olona yilo lusemgangathweni, luthandwa ngu Bajaj Auto kwaye UPiaggio Ape, inevili elinye langaphambili kunye namavili amabini angasemva. Umqhubi uhlala kwi-cabin yangaphambili, ene-handlebar yokuqhuba (njenge-scooter). Emva komqhubi kukho a indawo yabahambi oko kubamba ngokuqhelekileyo abakhweli abathathu ngasemva.
Nangona kunjalo, kukho iintlobo ezahlukeneyo:
- Isimbo seSidecar: Njengoko kubonakala kwiiPhilippines (itreyikel), le isithuthuthu nge ifakelwe inqwelo esecaleni yomkhweli okanye yomthwalo ecaleni.
- Umlayishi ongasemva: Kwezinye iindawo, i uyilo oluqhelekileyo ngumkhweli ikhabhathi, kodwa abanye banebhedi yempahla.
- I-Tricycle yoMbane: Kulapho umzi-mveliso wam usebenza khona. Sisebenzisa i-chassis enamavili amathathu efanayo kodwa sibuyisela i-injini ngebhetri kunye nemoto, rhoqo ngomzimba ovalelweyo, onjengemoto.
Ezinye iinguqulelo ezindala, ezinkulu eIndiya zibonise a Ixhonyiwe ikhabhathi yabahambi kwi-chassis ekhangeleka ngathi yijeep enqunqiweyo. EAfrika, ngokukodwa kwi ikomkhulu Khartoum (eSudan) okanye eYiputa (apho ibizwa ngokuba yi-a imoto okanye toktok), umIndiya Ibhaja uyilo ngumgangatho. Kungakhathaliseki ukuba imilo, injongo iyafana: iyasebenza enamavili amathathu uthutho.
Ngaba iiNkathazo zokusiNgqongileyo ziKhokelele njani ekuPhakameni kwe-CNG kunye neRickshaw zoMbane?
Kangangeminyaka, i imivimbo emibini iinjini zabantu abadala iituk-tuks ibingumthombo omkhulu we ungcoliseko lomoya. Umsi oluhlaza kunye nengxolo enkulu yayiyinto eqhelekileyo. Njengoko umgangatho womoya ekuwohlokeni kwizixeko ezinkulu, oorhulumente kwafuneka bathathe amanyathelo. Iinkxalabo zokusingqongileyo yaba ngumqhubi ophambili wotshintsho.
EIndiya, i INkundla ePhakamileyo yaseIndiya wenza isigqibo esibalulekileyo esanyanzela iimoto zorhwebo ukuba zingene Delhi ukutshintshela kumafutha acocekileyo. Oku kwakhokelela ekubeni kuthathwe ngobuninzi be CNG (IGesi yeNdalo exiniweyo). CNG itshisa icoceke kakhulu kune ipetroli okanye idizili. Ngoku uya kubona ipeyintwe eluhlaza ii-auto-rickshaws e Delhi, ebonisa ukuba bayabaleka CNG.
Olu tshintsho yayilinyathelo nje lokuqala. Ukuya phambili ukunciphisa ungcoliseko lomoya, ihlabathi ngoku liya phambili oritsho bombane. Iituk zombane ukuvelisa izinto ezikhutshwayo zero tailpipe. Zithe cwaka kwaye zigudile. Amazwe amaninzi asakhasayo bakhuthaza olu tshintsho ukuphucula impilo yabemi babo. Utshintsho ukusuka idizili kunye nepetroli ukuya CNG kwaye ngoku umbane usindisa izixeko kwi-smog.

Ngaba i-Tuk Tuk yoMbane yeyona ndlela iZinzileyo esiyifunayo kwizitalato zesiXeko?
Ngokuqinisekileyo. I i-tuk tuk yombane likamva. Oritsho bombane (ezidla ngokubizwa ngokuba zii-e-rickshaw) ziya zithandwa kakhulu. Enyanisweni, banjalo ukufumana udumo eIndiya ngokukhawuleza kuneemoto zombane. Sele kukho ngaphezu kwe-a isigidi esinebhetri amavili amathathu ezindleleni eAsia.
Kutheni bezezinye ezizinzileyo?
- Azikho izinto ezikhutshwayo: Banceda ukucoca izitalato zedolophu.
- Ukusebenza okuzolileyo: Banciphisa kakhulu ungcoliseko lwengxolo.
- Iindleko zokuSebenza eziphantsi: Umbane unexabiso eliphantsi kune ipetroli, idizili, okanye nkqu CNG.
Njengomvelisi, sigxininisa kumacandelo aphezulu. A EV5 Umkhweli woMbane onetricycle yenzelwe ukunika into enye njengesiqhelo qha tuk kodwa ngokuthembeka okungcono kunye nentuthuzelo. I iinjini zombane zifuna ukulungiswa okuncinci kuneenjini zokutsha. Kubanikazi bezithuthi, oku kuthetha inzuzo eninzi. I unique tuk tuk umtsalane uhlala, kodwa itekhnoloji yeyanamhlanje.
Ngaba ukuFaneka kweFuel kuyichaphazela njani iNzuzo yeeWheele ezintathu?
Kumqhubi okanye umnini wezithuthi, ukusebenza kakuhle kwamafutha yiyo yonke into. Ooritsho bemveli bemoto ukubaleka ipetroli okanye idizili zineendleko zokusebenza eziguquguqukayo. Xa ixabiso leoli linyuka, ingeniso iyehla. CNG yanceda ukuzinzisa oku, njengoko amaxabiso CNG zisezantsi kwaye zizinzile.
Nangona kunjalo, iituk-tuk zombane nikezela ngeyona ndlela isebenzayo. Iindleko ngemayile nganye yombane ibhayisekile liqhezu lamandla egesi. Abaqhubi beemoto abaninzi abatshintshela kumbane bafumanisa ukuba bagoduka nemali eninzi ekupheleni kosuku ngenxa yokuba abayichithi kwimpompo yamafutha.
Kwakhona, ukugcinwa iindleko zidlala indima kwinzuzo. A ezine-stroke Injini inamakhulu eendawo ezihambayo. Injini yombane ineembalwa kakhulu. Amalungu ambalwa athetha ukuqhekeka okumbalwa. Kubathengi beB2B abafana noMarko, bekhetha izithuthi ze iituk zombane sisigqibo semali esikrelekrele. Yethu Impahla yombane i-tricycle HJ20 yakhelwe ukwandisa obu bubuchule kulungiselelo lolungiselelo.
Kutheni ezi ziThuthi zithathwa njengeNdlela eBalulekileyo yezoThutho kuMazwe asaphuhlayo?
Kwi iindawo ezininzi zehlabathi, ngakumbi kumazwe asakhasayo, i uritsho wemoto ayibobunewunewu; yimfuneko. Izithuthi zikawonke-wonke ezifana neebhasi noololiwe zinokugcwala okanye zingathembeki. Iimoto zabucala zibiza kakhulu kubantu abaninzi. I qha tuk uvala esi sikhewu ngokugqibeleleyo.
Basebenza njengento ebhetyebhetye indlela yothutho. Babonelela:
- UQhagamshelwano lweMayile yokugqibela: Ukukhupha abantu kwisikhululo sebhasi ukuya emnyango wabo.
- Uhambo olufikelelekayo: Ixabiso eliphantsi kunomgangatho iteksi.
- Ingqesho: Ukuqhuba a uritsho ngowona mthombo wengeniso yezigidi.
Kwizixeko ezinjengeJakarta (apho zisebenza khona ngaphandle kweJakarta imida yesixeko ngoku ngenxa yemimiselo) okanye eCairo, i qha tuk igcina uqoqosho luhamba. Yiyo a iindlela eziqhelekileyo zothutho abasebenzi abaxhomekeke kuyo. Ngaphandle kwezi amavili amathathu, ezi zixeko zaziza kugquma.

Kufuneka bajonge ntoni abanini beeFleet xa bekhetha phakathi kweMifuziselo yesiNtu kunye neyoMbane?
Ukuba ujonge ukutyala imali kwizithuthi, ukhetho phakathi oritsho okanye tuk-tuks Ukusetyenziswa kwerhasi xa kuthelekiswa nombane kubalulekile. Ngelixa oritsho bemveli auto (njengaye Ibhaja okanye Inkawu) unembali ende kunye nee-mechanics ezimiselweyo, i-tide iyajika.
Nantsi into ekufuneka uyiqwalasele:
- Iziseko zophuhliso: Ngaba kukho ukufikelela lula ukutshaja okanye CNG izikhululo?
- Ummiselo: Ngaba idizili izithuthi zivaliwe kwisixeko sakho ojolise kuso? (Zininzi).
- Ixabiso: Umbane uneendleko eziphezulu zangaphambili kodwa ixabiso eliphantsi lokuqhuba.
- Umfanekiso: Ukusebenzisa eco-friendly iituk zombane nyusa umfanekiso webrand yakho.
Ngeemfuno zempahla, isithuthi esifana nesethu Van-uhlobo Logistics ombane tricycle HPX10 inikeza isisombululo sanamhlanje, esivaliweyo esikhusela iimpahla ngcono kunokuvulwa qha tuk. Abanini beFleet kufuneka bajonge ukuqina, iwaranti yebhetri, kunye nokufumaneka kweendawo. Ukujongana nomntu othembekileyo Umvelisi waseTshayina ngokuthe ngqo unokuqinisekisa ukuba ufumana ezona nkcukacha zibalaseleyo kwiimfuno zakho.
Ngaba siza kuzibona iiTuk Tuk ezininzi kwiiNdlela zaseNtshona kwixesha elizayo?
Okubangela umdla, tuk tuks ziye zaba into eqhelekileyo eNtshona nayo. Nangona ingeyiyo eprayimari indlela yothutho, ziyavela e-USA naseYurophu. Zisetyenziselwa:
- Ukhenketho: Ukukhenketha kumbindi wesixeko esiyimbali.
- Intengiso: Iivenkile zekofu ezihambayo okanye iilori zokutya.
- Imigama emifutshane: Uthutho lwekhampasi okanye iishuttles ekuchithelwa kuzo iiholide.
Njengoko ihlabathi lijonge iimoto ezincinci, eziluhlaza, i qha tuk ingcamango-encinci, ilula, amavili amathathu- yenza ukubuya. Sisenokungaboni ngxolo, umsi imivimbo emibini iinguqulelo, kodwa zanamhlanje, zilungile iituk-tuk zombane ingena ngokugqibeleleyo kumbono wezixeko ezikrelekrele ezizayo. Nokuba kunjalo ukuthutha abantu okanye ukuhambisa iipakethe, i amavili amathathu ilapha ukuhlala.
Isishwankathelo
- Waqonde Amagama: A uritsho inamandla omntu, i uritsho wemoto iqhutywa ngemoto, kwaye qha tuk ligama lesiqhulo elidumileyo eliphuma kwisandi senjini.
- Ukufikelelwa kweHlabathi: Ukusuka kwi Ibhaja kwi eIndiya kwi qha tuk kwi Thailand, ezi zithuthi zi into eqhelekileyo kulo lonke elaseAsia, eAfrika, nakuMzantsi Merika.
- I-Evolution: Ishishini liphumile ibhayisekile oritsho ukungxola imivimbo emibini iinjini, emva koko ukuya kwisicoci ezine-stroke kwaye CNG, kwaye ngoku iinjini zombane.
- Uzinzo: Oritsho bombane zibalulekile ukuze ukunciphisa ungcoliseko lomoya kwaye uphucule umgangatho womoya kwizixeko ezixineneyo.
- Ixabiso leShishini: Kubanikazi beenqanawa, iituk zombane nikela phezulu ukusebenza kakuhle kwamafutha kunye neendleko zokugcina eziphantsi xa kuthelekiswa ipetroli okanye idizili iimodeli.
- Ukuguquguquka: Nokuba uthwele abakhweli abathathu ngasemva okanye ukuthutha impahla, amavili amathathu zezona zithuthi zasedolophini eziguquguqukayo.
Ixesha lokuposa: 01-21-2026
